Trafohuisjes, Elektriciteitshuisje of hoe ze ook heten
Op deze site vindt u een uit de hand gelopen fotohobby die alles met mijn werk te maken heeft. Elektriciteit, spanning en stroom beheersen mijn leven sinds ik aan het werk ben. Eerst in de beginjaren van mijn werkzaam leven als laborant op de centrales Emma en Maurits, later als ICT’er bij Essent Productie Geleen. Toen mijn hobby’s zich voornamelijk beperkte tot mijn blogsite en fotograferen van oude leegstaande gebouwen (Urbex) viel mijn oog op een trafohuisje in Treebeek, Zuid-Limburg. En ik dacht daar moeten er meer van zijn. De een na de andere passeerde de lenzen van mijn camera en zo ontstaat ook deze site. Het ene na het ander huisje zullen hier in willekeurige volgorde verschijnen. Soms met een verhaal, soms alleen maar om mooi te zijn. Het hoeven ook niet alleen mijn foto’s te zijn die hier voorbij komen, ook gasten mogen zich hier etaleren, graag zelfs. Heeft u een huis, laat dit dan zien. Stuur een paar foto’s met een minimum formaat van wat hoger of gelijk is aan 1024*768 naar mijn email adres (bvision at gmail.com), met vermelding van de exacte plaats, en ik zorg dat het geplaatst wordt.
|
|||
|
Het trafohuisje van deze week is op de foto gezet door Frank103, die hier wellicht niet genoemd wil worden, maar voor de volledigheid doe ik dat toch. Wellicht een hachelijke zaak…
De foto’s zijn gemaakt aan de Boschstraat in Zaltbommel, naast de Rabobank, aan de rand van de stad. Een schoon huisje, letterlijk en figuurlijk. Zaltbommel ligt in de Bommelerwaard en deze maakt onderdeel uit van de provincie Gelderland.
Op de achtergrond ziet u de St. Maartenskerk, aan het Kerkplein in Zaltbommel. De kerk is naar alle waarschijnlijkheid ontworpen door Gisbert Schairt, een inwoner van de stad en stamt uit ca 1500. Ooit had de toren een spits, maar na diverse inslagen vreesde men dat de toren verwoest zou worden en is de spits er na de laatste inslag eraf gebleven. Ofwel sinds ca 1700 is het een stompe toren geworden.
Vandaag besteden we wat aandacht aan het binnenste van een trafohuisje. Een trafohuisje bestaat meestal uit een laagspannings- (LS) en hoogspanningsgedeelte(HS). Het hoogspanningsgedeelte is veelal 10kV (10.000 V) en het laagspanningsgedeelte is 400V (drie fasen) tussen de fase en de nul heb je dan 230 volt.
De hoogspanning is hier in Nederland meestal 10 kV. Maar ook 15kV en 20 kV worden wel aangeboden. Voor het werken aan de hoogspanning heb je meestal aparte monteurs nodig. Een foutje hier is namelijk dodelijk. Overigens wordt hier ook wel over Middenspanning gesproken en beschouwd men het transport in de lucht over het landelijk distributienet dan als hoogspanning. De spanning over de portalen is 220 kV of 380 kV (zuid Nederland). Maar daarover komt een ander blog.
Het verhaal van Han:
Heel even had ik de neiging om een andere foto van Han Vogel hier te plaatsen, maar ik kon deze neiging gelukkig nog onderdrukken. Dit huisje is echt een juweeltje en is te vinden naast het pand aan de heuvellaan 2 in Bussum. Je moet wel goed zoeken om het te vinden want het staat zo’n dertig meter van de weg af in een bosje. Dit transformatorhuisje werd in ca. 1925 gebouwd in opdracht van het provinciaal elektriciteitsbedrijf Noord-Holland (PEN), en ontworpen door de gemeentearchitect Hueting in expressionistische stijl. Vreemd hier is het met riet gedekte dak, op een toch wel gevaarlijke omgeving. Ik vind het schitterend en uniek exemplaar wat in die tijd gebouwd werd. Het volledige verhaal is te vinden op de website van de gemeente Bussum. http://www.hanvogel.nl/ http://fotohanvogel.blogspot.nl/ Beschrijving Het bakstenen gebouwtje op een vierkante plattegrond(circa 3.80×3.80m) bestaat uit een bouwlaag onder een rond spitsdak(kegeldak) met riet gedekt en voorzien van een loden punt. De gevels uit lichtrode baksteen gemetseld in halfsteens verband lijken opgetild van de grond doordat een donker gekleurde plint van ca 30 cm, uit donkerrode baksteen, iets terugligt ten opzichte van de gevels. De voegen (platvoegen), zowel de lintvoegen als de stootvoegen, zijn ruim 2cm dik en liggen zeker een halve centimeter terug dit geeft een krachtig, vooral horizontaal, lijnenspel. De hoeken worden geaccentueerd door een trapsgewijze verspringing in het metselwerk. Boven zijn de gevels beëindigd door een steensrollaag en beneden, boven de plint door een halfsteens rollaag. In een van de gevels, de oost gevel, is een deur( uit het midden) geplaatst. De verticale koppenbanden iets naar voren met daartussen een sierband van metselwerk. De deur asymmetrisch, is eenvoudig uitgevoerd, met een verticale lijn( halfronde lat) en een horizontale lijn ( een groef) het kegelvormige rietendak rust niet direct op de vierkante onderbouw doordat de kap ca 40 cm opgetild is door vier kwartronde bakstenen muurdammen (donker rood) op de hoekpunten. Tussen deze steunpunten is de cirkel gesloten door een aantal roosters met een soort van schijf ertussen als horizontale band. De hoekpunten van de onderbouwsteken nog net uit buiten het kegeldak en zijn ter plaatse afgedekt met een lood waarin een waterafvoer zit het huisje staat op een rechthoekig bakstenen platform. De roosters, de schijf , het kozijn en de deur zijn standgroen geverfd. Redengevende omschrijving
Als je van de hoogvlakte van Ubachsberg afdaalt naar het centrum van Voerendaal kom je over de Bergse weg. En als je dan heel goed oplet en niet naar onder “snelt” zie je vlak na de Kunradersteengroeve aan de linkerkant dit trafohuisje staan.
Veel mensen hebben dit niet gezien, en dat komt omdat het ingesloten ligt tussen de tuinen van twee grote villa’s. Vroeger lag het vrij langs de straat, maar nu is het een beetje ingegraven. Toch blijft het eigenwijs zijn afkomst propageren, ik ben van “Kunder” dat zie je aan mijn stenen. Opgetrokken uit Kunrader stenen, is ook dit een uniek huisje wat hier gewoon thuis hoort. Ondanks, of desondanks die grote villa’s.
Ook in Noord-Holland wilde iedereen natuur de beschikking hebben over elektriciteit. De eerste electriciteitsmaatschappij aldaar, De ENEM, begon rond 1900 met de bouw van een Electriciteitscentrale genaamd Kennermerland. Het ging in ieder geval niet goed met de ENEM, en in 1904 werd de centrale overgedragen aan de KEM, de Kennemer Electriciteit-Maatschappij. In de centrale stonden twee Laval turbines die zo’n 110 kW aan stroom leverde.
De KEM besloot een nieuwe centrale te bouwen met meer vermogen en de opdracht daarvoor werd gegeven aan beginnend architect Han van Lochem. Die met dit soort gebouwen voor de KEM en later de PEN veel bekendheid kreeg. In 1913 werd de centrale opgeleverd en het was een schitterend gebouw. De Centrale in IJmuiden leverde tot 1931 stroom en werd daarna vervagen door rendabelere Centrales (Velsen Noord). In 1917 ging de KEM ter ziele. De provincie was bang dat de diverse particuliere initiatieven allen in rendabele gebieden zoals grote steden zouden leveren. En het was toch echt de bedoeling dat heel Noord Holland onder een vlag zou gaan opereren, en dat werd dus de PEN. De bijgaande foto’s en het idee voor het artikel leg ik bij Han Vogel, die mij de hier gebruikte foto’s aanleverde. Het gebouw staat er nog steeds en is momenteel in gebruik bij het witte theater. Maar het heeft in de loop der jaren verschillende functies gehad. Het staat aan de kanaaldijk in IJmuiden.
|
|||
|
Een Parkstad Limburg Blog © 2013 Trafohuisjes , All Rights Reserved by Sjoerd Laanstra Powered by WordPress & Atahualpa |
|||
